Nadpłata nowelizacji ustawy

Nadpłata nowelizacji ustawy

Czytaj: 3 min

Zmiany w zakresie korekt deklaracji oraz nadpłaty

Nowelizacja Ordynacji podatkowej, która wejdzie w życie od dnia 1 października 2026 r., wprowadza kilka istotnych zmian w zakresie korekt deklaracji oraz wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Nadpłata wynikająca z korekty deklaracji

Obecnie obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej wymagają, aby wraz z korektą deklaracji, z której wynika nadpłata podatku, podatnik składał odrębny wniosek o stwierdzenie nadpłaty (art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej).
Nowelizacja znosi ten wymóg (uchylenie art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej). Jeżeli nadpłata podatku wynikać będzie wprost ze złożonej korekty deklaracji, podatnik nie będzie musiał składać odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Datą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty będzie data złożenia korekty (art. 165 § 8a Ordynacji podatkowej).

Korekta deklaracji dokonywana przez organ

Nowelizacja wprowadza podwyższenie z 5 000 zł do 10 000 zł wysokości zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku, podatku naliczonego albo nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych lub wysokości straty, która może zostać zmieniona w wyniku korekty deklaracji z urzędu przez organ podatkowy.

Uzasadnienie do korekty

Podmiot dokonujący korekty deklaracji będzie miał możliwość dołączenia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty. Jeżeli nadpłata wynikająca z korekty deklaracji przekraczać będzie kwotę 10 000 zł, dołączenie takiego uzasadnienia będzie obowiązkowe.

Uzupełnienie regulacji dotyczących zwrotu podatku, terminów zwrotu nadpłaty oraz jej oprocentowania

Jednym z przypadków powstania nadpłaty jest sytuacja, gdy podatek został zapłacony w związku z wydaną przez organ podatkowy decyzją, a następnie zostanie wydana decyzja o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w takiej sytuacji nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji, jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Przepis ten nie reguluje przypadków, gdy to sąd administracyjny wyda wyrok o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji organu pierwszej i drugiej instancji.
Nowelizacja przewiduje, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji albo od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność – jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji.

W Ordynacji podatkowej nie było kompletnych norm ogólnych dotyczących terminu zwrotu podatku przewidzianego w przepisach prawa podatkowego, a także oprocentowania tego zwrotu. Braki te mają uzupełnić dodane przepisy art. 76b § 1a–1d Ordynacji podatkowej.
Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, zwrot podatku następuje w terminie:

  1. 30 dni od dnia wydania decyzji określającej wysokość zwrotu podatku;
  2. 30 dni od dnia złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku lub korekty takiej deklaracji.

Jeżeli prawidłowość deklaracji wykazującej zwrot podatku lub korekty takiej deklaracji nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca podatek bez wydawania decyzji określającej wysokość zwrotu podatku.
Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, oprocentowanie zwrotu podatku przysługuje od dnia złożenia (nowy art. 76b § 1c Ordynacji podatkowej):

  1. wniosku o zwrot podatku, jeżeli nie został zwrócony w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej wysokość zwrotu podatku;
  2. deklaracji wykazującej zwrot podatku lub korekty takiej deklaracji, jeżeli podatek nie został zwrócony w terminie 30 dni od dnia jej złożenia;
  3. wniosku o zwrot podatku, jeżeli decyzja określająca wysokość zwrotu podatku nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot podatku, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik.

Przepis art. 76b § 1 zd. drugie Ordynacji podatkowej w obecnym brzmieniu jako datę zaliczenia zwrotu wskazuje datę złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku lub datę złożenia korekty takiej deklaracji. Nie uregulowano w tym przepisie daty zaliczenia zwrotu w sytuacji, gdy został on określony decyzją (a nie był wcześniej wykazany w deklaracji).
Nowelizacja doprecyzowuje ten przepis, poprzez wskazanie jako daty zaliczenia zwrotu, także daty wydania decyzji określającej wysokość zwrotu.

W art. 78 Ordynacji podatkowej uregulowano sposób naliczania oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do interpretacji indywidualnej, która następnie została zmieniona lub której wygaśnięcie stwierdzono albo która została uchylona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. W takim przypadku oprocentowanie nadpłaty będzie naliczane od dnia jej powstania (znowelizowane przepisy art. 78 § 3 pkt 3 lit. b, pkt 3a lit. b i pkt 7 lit. b Ordynacji podatkowej).

 

Napisz do autorów:

Agnieszka Soja

adwokat
Partner

Anna Rzeszutek SPCG

Barbara Porturalska

radca prawny
Associate

Przełomowa uchwała NSA – nowa szansa na wznowienie postępowań podatkowych

Przełomowa uchwała NSA – nowa szansa na wznowienie postępowań podatkowych

Czytaj: 2 min

​Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę 13 października 2025 r. (sygn. akt II FPS 3/25), która kończy wieloletni spór interpretacyjny dotyczący jednej z najczęściej stosowanych przesłanek wznowienia postępowania podatkowego. Sąd przesądził, że na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może nastąpić również wtedy, gdy podatnik wiedział o istnieniu określonych dowodów lub okoliczności w toku pierwotnego postępowania, ale ich nie powołał – pod warunkiem, że były one nieznane organowi podatkowemu. Innymi słowy, decydujące znaczenie ma brak wiedzy po stronie organu, a nie podatnika.

To rozstrzygnięcie ma znaczenie fundamentalne. Przez lata w orzecznictwie NSA funkcjonowały równolegle dwie sprzeczne linie interpretacyjne: restrykcyjna – wykluczająca wznowienie, jeżeli podatnik miał świadomość nowych dowodów oraz liberalna -skupiająca się wyłącznie na nieświadomości organu. Teraz spór został jednoznacznie rozstrzygnięty. Sąd potwierdził, że literalne brzmienie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do organu, a brak odniesienia do świadomości strony nie może być uzupełniany przez wykładnię sądową.

NSA w motywach ustnych wskazał, że takie rozumienie przepisu wynika nie tylko z wykładni językowej, ale również z zasad ogólnych postępowania podatkowego – w szczególności z zasady prawdy materialnej oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Decyzje podatkowe powinny odzwierciedlać rzeczywisty stan faktyczny, a procedury podatkowe nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do nierównego traktowania podatników w podobnych sytuacjach.

Uchwała ma charakter wiążący dla składów orzekających i w praktyce przesądza, że w wielu sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami otwiera się dziś realna możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w trybie wznowienia. Wnioski, które dotychczas były często oddalane z powołaniem na „wiedzę podatnika”, będą teraz oceniane według nowych reguł – bardziej przyjaznych dla podatników. To oznacza szansę na odzyskanie nadpłat, zmianę niekorzystnych rozstrzygnięć i skuteczniejsze korzystanie z instytucji wznowienia postępowania.

Choć nie można wykluczyć, że organy podatkowe będą próbowały zawężać zakres stosowania uchwały, jej znaczenie praktyczne jest ogromne. To jeden z tych momentów, w których orzecznictwo realnie wzmacnia pozycję podatnika w sporze z fiskusem. Dla wielu firm i osób fizycznych to sygnał, że warto ponownie przeanalizować zakończone postępowania i ocenić, czy nie pojawia się nowa, wcześniej niedostępna ścieżka działania.

Pełny tekst uchwały dostępny jest pod linkiem: tiny.pl/56c8dvzr

Napisz do autora:

Maksymilian Olejniczak

adwokat
Senior Associate

Pin It on Pinterest